Τίποτα από όσα ζούμε σήμερα στο ελληνικό enduro δεν είναι πραγματικά καινούργιο. Έχουν συμβεί ξανά, αλλού, σε άλλες εποχές, με ίδιους ή και άλλους πρωταγωνιστές. Γνώμη έχουν όλοι, πόσοι όμως έχουν τη διάθεση να ακούσουν την αντίθετη άποψη, την άλλη πλευρά, να σκεφτούν και να αναρωτηθούν; Γνωρίζουμε καθόλου ιστορία; Έχουμε πλάνο ή “πάμε και όπου βγει”; Ας δούμε μερικές ενδιαφέρουσες περιπτώσεις που θα μας βοηθήσουν να δούμε τα πράγματα με πιο σφαιρική ματιά.
Ματιά στο μέλλον
Στη μοτοσυκλετιστική κουλτούρα, ως χώρα έχουμε χαοτική διαφορά φάσης (χρονική υστέρηση) σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη, ή τουλάχιστον με τις χώρες που έχουν “βαριά” μοτοσυκλετιστική ιστορία. Αυτό θα λέγαμε πως συνήθως είναι κακό, αλλά σε μερικές περιπτώσεις μάς δίνει μία μοναδική ευκαιρία: να “δούμε πράγματα που έρχονται” και να προλάβουμε καταστάσεις. Η σύγκρουση “φυλών” (ποδηλάτες, πεζοπόροι, εντουράδες κ.α) που τείνει να συμβεί στα ελληνικά βουνά, έχει συμβεί στην κεντρική Ευρώπη, δεκαετίες πριν.
Για παράδειγμα, το ISDE (το γνωστό 6Days Enduro), από το 1939 μέχρι τη δεκαετία του 1970 είχε πραγματοποιηθεί στην Αυστρία 4 (!) φορές. Παρόλο την έντονη μοτοσυκλετιστική κουλτούρα και την βιομηχανία της χώρας, το νομικό πλαίσιο του Forest Act 1975 “δικαίωσε” (και) τον αγώνα των οικολόγων που αντιδρούσαν και ουσιαστικά έφερε την οριστική απαγόρευση στις εκτός δρόμου διαδρομές. Όχι μόνο των αγώνων αλλά και των απλών διασχίσεων με οποιοδήποτε τροχοφόρο.
Αρχικά υπήρχαν αρκετές “ρομαντικές” ιστορίες για παράνομες εντουράδες και καταστάσεις “πιάστε με αν μπορείτε”΄όμως η αυστηροποίηση της φύλαξης και των ποινών, και η εξέλιξη της τεχνολογίας (και των μέσων παρακολούθησης) εξάλειψε κάθε διάθεση για “περιπέτειες”.
Η εποχή του “εναλλακτικού” enduro
Τη δεκαετία του 1980, οι εντουράδες στην Ελλάδα αντέδρασαν στην “αυταρχική” ΕΛΠΑ στην οποία είχε ανατεθεί ο ρόλος της Αρχής του Σπορ. Ως αποτέλεσμα αυτής της αντίδρασης ήρθε και η διοργάνωση του “εναλλακτικού enduro”, χωρίς την έγκριση της ΕΛΠΑ με αποτέλεσμα την έναρξη ενός “πολέμου”. Ιστορίες για “Σ.Ε.Χ. κρυμμένα κάτω από γέφυρες” και “καρφώματα στην αστυνομία” ζεσταίνουν ακόμα και σήμερα πολλές κρύες νύχτες του χειμώνα και δημιουργούν στους περισσότερους από εμάς σήμερα δύο ειδών σκέψεις: τα γνωστά “what if” και το διαχρονικό ελληνικό… “τα ίδια Παντελάκη μου, τα ίδια Παντελή μου”.
Η συσπείρωση των αναβατών
Αν και πολλές φορές τα αντικρουόμενα ‘συμφέροντα” και η εθνική μας τάση για διχασμό στέκεται εμπόδιο στη συσπείρωση των αναβατών, εντούτοις υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις που η σύμπνοια έπαιξε καθοριστικό ρόλο. Χαρακτηριστική περίπτωση αυτή του 2006, όταν ο Συνδεσμος Αναβατών Μοτοσυκλετών Enduro (ΣΑΜΕ) πέτυχε να φέρει στο ίδιο τραπέζι εκπροσώπους της ΕΛΠΑ και της ΑΜΟΤΟΕ προκειμένου να τοποθετηθούν, και οι αναβάτες να πάρουν αποφάσεις με γνώμονα το δικό τους συμφέρον. Με ανάλογη αποφασιστικότητα έχει πραγματοποιηθεί και μοτοπορεία το 2009 για την κατάθεση αιτημάτων προς αρμόδιο υπουργείο. Δυστυχώς, στον γενικότερο χώρο της μοτοσυκλέτας, δεν έχουμε δει ανάλογες κινήσεις σε θέματα που θα περίμενε κανείς πως θα μπορούσαν να υπάρξουν ακόμα μεγαλύτερες συσπειρώσεις. Για παράδειγμα τα θέματα ασφαλείας, οι αδικίες του ΚΟΚ και άλλα.
Οι “εκδηλώσεις”
Κυκλοφόρησε έγγραφο που επικαλείται τον Νόμο 5039/2023 και την τροποποίηση 290Α. Σε αυτό το έγγραφο που κυκλοφόρησε, γίνεται αναφορά σε ‘παράνομες εκδηλώσεις” ενώ όσο και αν ψάξαμε, ο νόμος, όπως έχει διατυπωθεί, δεν περιέχει την λέξη “εκδήλωση” ή “εκδηλώσεις”, ενώ αντίθετα αναφέρεται σε “αυτοσχέδιους αγώνες”. Νομικοί δεν είμαστε, είμαστε όμως σίγουροι πως υπάρχει διαχωρισμός μεταξύ των δύο.
Όταν ένας αγώνας ξεπερνάει τον διοργανωτή
Μία πολύ ενδιαφέρουσα περίπτωση στην ιστορία των αγώνων είναι αυτή του Touquet (Enduro du Touquet όπως τον ξέραμε παλιά ή Enduropale du Touquet όπως λέγεται από το 2006). Μετά από 30 χρόνια που διοργανωνόταν ο αγώνας, το 2005 ήρθε η ώρα της σύγκρουσης μεταξύ της διοργανώτριας εταιρείας (η γνωστή και από το Rally Dakar,ASO) και του Δήμου. Ο αγώνας κόντεψε “να τιναχτεί στον αέρα” όταν μόλις δύο εβδομάδες πριν τον αγώνα, η ASO εξέδωσε ανακοίνωση ακύρωσης του αγώνα.
Η ανακοίνωση έκανε λόγο για θέματα ασφάλειας (λόγω της μεγάλης προσέλευσης θεατών) και περιβαλλοντολογικά ζητήματα ωστόσο πολλοί τη σχετίζουν με την ανακοίνωση απόσυρσης του Δήμου από την επόμενη χρονιά (2006).
Τι έγινε στη συνέχεια; “Μπήκε μπροστά” ο Δήμος του Touquet και μαζί με τη FIM ανέλαβαν τη διοργάνωση. Μέσα σε λίγες μέρες είχαν λυθεί τα περισσότερα προβλήματα και ο αγώνας πραγματοποιήθηκε με περισσότερου από 500.000 θεατές.
Το τεράστιο το τοπικό όφελος: Τα νούμερα που δημοσιεύει φέτος η οργανωτική επιτροπή του Enduropale είναι απίστευτα. Ένας αγώνας με κόστος περίπου 1,9 εκατομμύρια ευρώ καταφέρνει να εξασφαλίσει περίπου 1,5 εκατομμύρια από συμμετοχές, τηλεοπτικά δικαιώματα, διαφημιστικά και άλλες πηγές εσόδων. Τα υπόλοιπα 400.000 που καλείται να συμπληρώσει ο Δήμος, θεωρείται πως όχι μόνο θα υπερκαλύφθούν από τους 700.000 επισκέπτες σε διάστημα πέντε ημερών αλλά και πως τελικά είναι μια σημαντική οικονομική τόνωση “στην καρδιά του χειμώνα” για ολόκληρη την πόλη. Αξίζει εδώ να σημειωθεί, πως όσες εργασίες σχετίζονται με τον αγώνα και πραγματοποιούνται από το προσωπικό του Δήμου, αμείβονται κανονικά (ως έξτρα).
Τι μέλλει γενέσθαι;
Το ελληνικό enduro έχει μπει σε μία περίοδο που πλέον δεν περνάει απαρατήρητο. Η ραγδαία αύξηση των αναβατών την τελευταία δεκαετία και παράλληλα η αντίστοιχα μεγάλη αύξηση του αριθμού των περιπατητών, ποδηλατών και άλλων επισκεπτών του βουνού, δημιουργεί μία νέα, πρωτόγνωρη κατάσταση, στα ελληνικά βουνά φέρνοντας συχνά πρόσωπο με πρόσωπο ανθρώπους όλων των κοινωνικών ομάδων, όλων των πεποιθήσεων και όλων των ψυχολογικών καταστάσεων.
Αν τώρα σκεφτείτε, πως στο αστικό οδικό δίκτυο, με σαφείς κανόνες και Κ.Ο.Κ, οι περισσότεροι οδηγοί είναι έτοιμοι να “σκοτωθούν” (ή και χωρίς εισαγωγικά) “για ψύλλου πήδημα”, σκεφτείτε τι θα γίνει όταν αυτοί οι άνθρωποι διασταυρωθούν στο σχετικά χαλαρό πλαίσιο ενός βουνού (ή αντίστοιχα και μιας παραλίας) όπου νομίζουν πως έχουν μόνο δικαιώματα.
Πλέον αρκεί ένας κάφρος (και δυστυχώς υπάρχουν ανάμεσά μας) να κάνει την καφρίλα, στο “λάθος μέρος”, τη “λάθος ώρα” και να ξεκινήσει μία αλυσιδωτή αντίδραση καθώς τα social media έχουν την τάση να μεγεθύνουν, με εκθετικό τρόπο, τέτοια φαινόμενα. Προσοχή, δεν αναφερόμαστε σε συγκεκριμένο περιστατικό των τελευταίων ημερών, για το οποίο και δεν έχουμε ιδέα τι έχει συμβεί. Αναφερόμαστε σε πράγματα που έχουμε δει με τα ίδια μας τα μάτια και τα οποία μας κάνουν να νιώθουμε πως δεν έχουμε κανένα κοινό στοιχείο με όσους τα πράττουν, είτε οδηγούν enduro, είτε τζιπ, είτε περπατάνε, είτε τρέχουν κ.ο.κ.
Οι περιπτώσεις που προαναφέρονται, ίσως σε πρώτη ανάγνωση μοιάζουν ασύνδετες αλλά ας αναρωτηθούμε:
- Είμαστε διατεθειμένοι να βγούμε μπροστά και να αναλάβουμε ευθύνες;
- Έχουμε εκτιμήσει τον θετικό αντίκτυπο των μοτοσυκλετιστικών εκδηλώσεων (όπως οι εντουροβόλτες) σε μία επαρχία που αργοπεθαίνει ώστε να μπορούμε να τις υπερασπιστούμε;
- Υπάρχει κάποιος να προασπιστεί τα συμφέροντα όσων αγαπούν το enduro, ανεξαρτήτως αν έχουν ή δεν έχουν αγωνιστική λισάνς;
- Θα πετύχουμε κάτι καλύτερο, σε σχέση με όσους βρέθηκαν στην ίδια κατάσταση με εμάς, πριν 50 χρόνια;
Τροφή για σκέψη
Υ.Γ. Φωτογραφία εξωφύλλου από την αγαπημένη μας Μαμαλή όπου κατά τη διάρκεια του Mamali Festival έχουν καταφέρει να συνυπάρξουν αρμονικά εντουράδες, δρομείς, κατασκηνωτές, ποδηλάτες, φεστιβαλικοί, νέοι και γέροι, τοπικοί και φερτοί ή όπως απλά θα λέγαμε “κάθε καρυδιάς καρύδι”…
