Η παρουσίαση του νέου προγράμματος «Ορεινή Ελλάδα. Σε πάει ψηλά. Όλο τον χρόνο» του Υπουργείου Τουρισμού επιχειρεί να δώσει έναν πιο κεντρικό ρόλο στον ορεινό τουρισμό, ως μέρος μιας συνολικής στρατηγικής για τουριστική ανάπτυξη “12 μήνες τον χρόνο”.
Η κατεύθυνση είναι σαφής: ανάδειξη της φύσης, των αυθεντικών εμπειριών και της σύνδεσης με την τοπική ζωή, σε ένα μοντέλο που φιλοδοξεί να ενισχύσει τις τοπικές κοινωνίες και να διευρύνει την τουριστική περίοδο .
“Το βουνό δεν είναι τόπος, είναι πρόκληση, μονοπάτι δύναμη και ελευθερία. Εκεί δοκιμάζεις τα όρια σου, τα ξεπερνάς και φτάνεις πιο ψηλά. Ζήσε τη δράση στην ορεινή Ελλάδα, σε πάει ψηλά όλο το χρόνο.”
Υπουργείο Τουρισμού
Υπάρχουν όμως δύο βασικά ζητήματα που μένουν εκτός της συζήτησης.
1. Η ορεινή διάσωση παραμένει “στα χαρτιά”
Μαζί με την αύξηση της επισκεψιμότητας στα βουνά αυξάνονται και τα περιστατικά που απαιτούν επέμβαση. Στο Enduro24 έχουμε επανειλημένα ασχοληθεί με το θέμα “HEMS1” και εδώ μπορείς να δεις τα σχετικά άρθρα.
Δυστυχώς, βλέπουμε πως και σε αυτή τη διαφημιστική εκστρατεία δεν υπάρχει ουσιαστική αναφορά σε:
- οργανωμένες δομές ορεινής διάσωσης
- ενίσχυση μέσων και προσωπικού
- εκπαίδευση επισκεπτών και πρόληψη
Σε μια χώρα όπου η ορεινή διάσωση βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε εθελοντισμό και περιορισμένους πόρους, η ανάπτυξη της δραστηριότητας χωρίς αντίστοιχη υποστήριξη δημιουργεί ένα σαφές κενό.
Η εμπειρία στο βουνό δεν είναι μόνο “ψυψαγωγία”, απαιτεί σαφή οργάνωση για την πρόληψη και διαχείριση κινδύνου.
2. Οι απαγορεύσεις λόγω πυρκαγιάς ακυρώνουν στην πράξη το “όλο τον χρόνο”
Την ίδια στιγμή που προβάλλεται η Ορεινή Ελλάδα ως προορισμός για όλες τις εποχές, η πραγματικότητα — ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες — είναι διαφορετική.
Με βάση το ισχύον πλαίσιο, όταν ο δείκτης επικινδυνότητας πυρκαγιάς φτάνει σε υψηλά επίπεδα, μπορεί να επιβληθεί απαγόρευση διέλευσης, παραμονής και κυκλοφορίας σε δάση, περιοχές NATURA και δασικά οικοσυστήματα .
Οι αποφάσεις λαμβάνονται σε επίπεδο Περιφέρειας, σε συνεργασία με Πυροσβεστική και Δασικές Υπηρεσίες, και συνοδεύονται από διοικητικό πρόστιμο 300 ευρώ σε περίπτωση παράβασης .
Στην πράξη αυτό σημαίνει:
- περιορισμένη ή μηδενική πρόσβαση σε πολλές ορεινές περιοχές
- αδυναμία προγραμματισμού δραστηριοτήτων
- πλήγμα σε επαγγελματίες του υπαίθριου τουρισμού
Το βασικό πρόβλημα δεν είναι η ύπαρξη του μέτρου — είναι ο τρόπος εφαρμογής του.
Οι απαγορεύσεις είναι συχνά οριζόντιες, χωρίς διαφοροποίηση δραστηριοτήτων ή πραγματικού ρίσκου, ενώ τείνουν να γίνονται η “καλοκαιρινή κανονικότητα”.
Τι ισχύει σήμερα για την πρόσβαση στα βουνά
- Σε ημέρες υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς (κατηγορία 3, 4 ή 5), μπορεί να επιβληθεί απαγόρευση κυκλοφορίας σε δάση και περιοχές NATURA
- Η απόφαση λαμβάνεται σε επίπεδο Περιφέρειας, σε συνεργασία με Πυροσβεστική και Δασικές Υπηρεσίες
- Το μέτρο αφορά τόσο οχήματα όσο και πεζούς
- Το διοικητικό πρόστιμο για παράβαση ανέρχεται στα 300€
- Οι απαγορεύσεις μπορεί να αλλάζουν καθημερινά, δυσκολεύοντας τον προγραμματισμό δραστηριοτήτων
Αξίζει επίσης να αναφέρουμε πω το τόσο σοβαρό μέτρο ψηφίστηκε στις 19 Απριλίου 2022 με ένα νομοσχέδιο που είχε τίτλο
“Εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου για τη δραστηριοποίηση των πλοίων αναψυχής και των τουριστικών ημερόπλοιων, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του κλάδου των επαγγελματικών πλοίων αναψυχής και άλλες διατάξεις”
και στο οποίο στο άρθρο 129 (ναι, είχαν προηγηθεί 128 άσχετα, με την περίπτωσή μας, άρθρα) περιγράφεται ο τρόπος με τον οποίο επιβάλλεται η σχετική απαγόρευση.
Η Ορεινή Ελλάδα έχει προφανή δυναμική. Η στροφή προς τις αυθεντικές εμπειρίες και τη φύση είναι υπαρκτή, καλοδεχούμενη από όλους μας και διεθνώς επιβεβαιωμένη . Όμως η πραγματική ανάπτυξη δεν θα έρθει μόνο μέσα από καμπάνιες, αλλά όταν αναλογιστούμε τι πραγματικά σημαίνει “περισσότεροι επισκέπτες στα βουνά” και τι συνθήκες απαιτούνται για να τους υποστηρίξούμε.
- H.E.M.S =Helicopter Emergency Medical Servise ↩︎
